و اين در ترك دنيا است . پس به ترك او ، در دنيا هم كه هستى گويا در بهشتى و چون چنين شوى حالا ، در هر حالت كه باشى مشغول زاد آخرتى و زراعت به جهت آخرت كنى . و تا چنين نباشى نه امتثال و تزوّدوا فانّ خير الزّاد التّقوى 55 كه در سورهء بقره است نموده‌اى و نه مصداق ( الدّنيا مزرعة الآخرة ) : 56 شده‌اى . زيرا كه تو مىدانى مسافر در سفر وقتى مىتواند توشه و خرجى از براى وطن مهيا كند كه آنجا كه رفته آن را وطن خود قرار ندهد و دلبستگى نداشته باشد و هميشه دلش از براى وطن پرواز كند و به قدر ضرورت خرج مىكند و گلوى خود را مىبندد و جمع مىكند كه بياورد در وطن خرج كند و خوش‌گذرانى نمايد . و ايضا مىدانى كه مزرعه جاى زحمت كشيدن است و مداخل كردن ، نه جاى دل بستن و وطن ساختن ، بايد زحمت زراعت كشيد و آبيارى نمود و حاصل را جمع كرد به خانه رسانيد كه آنجا جاى صرف كردن و خوش گذراندن و جاى خوردن و خوابيدن است . اين است معنى الدّنيا سجن المؤمن . 57 اللّهمّ اجعلنى منهم به حق محمّد و آله اجمعين . اين معنى احاديث گذشته . معنى دوّم كه در انظار ظاهرتر است اين است كه هر كه تارك دنيا شد و زاهد و عابد گرديد به طور حقيقت نه مجاز ، كه به دل ترك كند نه به دست ، البته محبوب خلق هم شود ، گذشته از اين كه محبوب خدا و دوستان خدا است ، و همه در مقام خدمتگزارى و احترامش برآيند ، چنانچه به حس و تجربه بسيار ديده‌اى . بلكه اگر زهد مجازى هم باشد اين اثر را دارد ، بلكه گاهى رفته رفته مجازى حقيقى هم شود المجاز قنطرة الحقيقة . 58 چه دنيا مىخواهى بهتر از اين كه مردم به جان و مال تو را خدمت كنند ؟ معنى سوّم آن كه به آيات و اخبار و مشرب عرفان ، لازمه زهد ، تقوى و توكل و انقطاع از خلق است و چشم او جز دامن و دست خدا نبيند و چون چنين شد به هر جزيره و خرابه و كلبه‌اى كه پنهان شود خدا كفيل او است و از سفره باطن ، او را قطعا روزى خواهد داد . و آيات و اخبار و حس و تجربه و سماع و حكم عقل از كثرت به شماره نمىآيد . ففى سورة الطلاق وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ . 59 و فى آل عمران كُلَّما دَخَلَ عَلَيْها زَكَرِيَّا الْمِحْرابَ وَجَدَ عِنْدَها رِزْقاً قالَ يا مَرْيَمُ أَنَّى لَكِ هذا قالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ . 60 و فى الحديث من كان للّه كان اللّه له : 61 هر كه از بهر خدا باشد خدا از بهر او است .